informacje dla wychowawców i rodziców cz.2

Jak pomagać dziecku, które weszło w rolę buntownika-kozła ofiarnego ?

• Próbuj nawiązać kontakt z prawdziwym dzieckiem, kryjącym się pod przykrywką pozorów
• uczciwie wyrażaj swoje uczucia, przekazuj dziecku swoje uczucia wobec konkretnego zachowania - dajesz w ten sposób przykład jak w konstruktywny i dojrzały sposób radzić sobie z silnymi emocjami
• zatroszcz się aby jasne były granice tego co wolno, a czego nie wolno. Poinformuj wyraźnie jakie są obowiązujące reguły i zwyczaje.  Zachowaj jednak zdrowy rozsądek i elastyczność.
• postaraj się pozytywne podejście. Tłumacze czego się oczekuje i z jakiego powodu , zamiast tylko mówić co wolno,  a czego nie wolno.
• doceniaj pozytywne zachowania nawet w najdrobniejszych rzeczach ( za wykonane obowiązki, za spełnienie twojej prośby)- tym dzieciom potrzeba bardzo wiele uznania.
• zachęcaj do zrównoważonego wyrażania emocji- niedopuszczalne jest by dziecko wyżywało się na innym dziecku lub dorosłym
• daj dziecku i sobie czas na wyciszenie emocji

JAK POMAGAĆ DZIECKU, które jest  rodzinnym bohaterem??

• zauważ dziecko nadmiernie kompetentne, które robi wrażenie jakby funkcjonowało na maksymalnych obrotach. Najczęściej takie dziecko pozbawione jest pomocy – bo nie stwarza problemów.  Zadbaj o to, aby ci potencjalni rodzinni bohaterowie byli w takim samym stopniu przedmiotem uwagi jaki pozostałe dzieci. Udzielana pomoc powinna koncentrować się na znalezieniu równowagi między pracą a zabawą.
• kładź nacisk na to, by dzieci te nie poświęcały się i nie rezygnowały z przyjemności pod pretekstem tego, że są zbyt zajęte i przedkładają potrzeby innych nad swoje własne.
• stawiaj przed dziećmi zadania odpowiadające ich zdolnościom, ale pomóż im , by nauczyły się nie brać na swoje barki zbyt wiele . Unikaj niezwykle wysokich wymagań i obciążania dzieci taką odpowiedzialnością jakby były dorosłe, nawet jeżeli ochoczo chcą się podjąć takich obowiązków.
• daj im do zrozumienia że nie ma nic złego w zrelaksowaniu się bezczynności od czasu do czasu. Upewnij je, że nie zawsze muszą się czymś wykazywać.
• dowartościuj te dzieci za to “kim są” , a nie tylko za to “co robią’. Upewnij je że mogą liczyć na Twoje bezwarunkowe poparcie dla jednostki – a nie tylko na poparcie dla czegoś nad czym pracują lub co osiągnęły. Powinny wiedzieć, że akceptujesz je niezależnie od tego, czy odniosą sukces, czy też poniosą porażkę. Okazuj, że je cenisz i darzysz uznaniem, że są kimś szczególnym, nawet jeśli w danej chwili nie wykazują się niczym konkretnym
• Naucz je większej elastyczności , włączając do planu dnia spontaniczne, wymyślone na poczekaniu zajęcia.
• zachęć je, aby rozpoznawały swoje prawdziwe uczucia i często je wyrażały w rozmowach lub dawały im wyraz w formie artystycznej.
• wyraź radość z ich sukcesów  i ciesz się ich osiągnięciami razem z nimi, ale naucz je, że można zaakceptować również porażkę i że nie muszą być doskonałością  zawsze i w każdej dziedzinie
• bądź z nimi po wielkim niepowodzeniu czy odniesionym zawodzie. Pozwól dziecku zrozumieć i zaakceptować fakt, że niepowodzenie jest częścią życia.
• zadbaj o to, by miały okazję do zabawy , relaksu i radości, aby mogły się nacieszyć się dzieciństwem razem z innymi rówieśnikami, a nie spędzały większości czasu z dorosłymi, przy wykonywaniu “dorosłych” czynności.

Silna motywacja do osiągania wyników, odnoszenia sukcesów i sprawiania przyjemności innym powoduje, że te dzieci alkoholików nie mają szansy przeżycia dzieciństwa . Mimo, że ich zachowanie wcale na to nie wskazuje, dzieci alkoholików, które są bohaterami rodzinnymi, potrzebują pokierowania nimi i nadzoru ze strony dorosłych. Potrzebny im jest również czas na zabawę, fantazjowanie korzystanie z przywilejów dzieciństwa .

(nie znam autora w/w tekstu)

“Nie możemy  odwrócić przeciwności  losu  ani strasznych rzeczy, które nam się przydarzyły a jedyne co , możemy zrobić, to wybrać naszą odpowiedź na to co się stało. Możemy zdecydować, że wyciągniemy z nich naukę oraz że pozwolimy sobie zdobyć dzięki nim mądrość, a także możemy uznać, że będziemy o tym świadczyć i dawać wsparcie innym, którzy doświadczyli podobnych zdarzeń” ( J. Sharry, B. Madden, M. Darmoty)

do refleksji:
1. Jakie pozytywne przesłanie możesz wynieść z przeszłości?

2. W jaki sposób ta nauka może poprawić Twoją przyszłość?

Oczywiście  takie podejście nie usprawiedliwia krzywd i raniących, traumatycznych doświadczeń !!!
Nawet jeśli złamana kość może z czasem , po wyzdrowieniu stać się silniejsza, to nie usprawiedliwia to łamania kości. ( Furman i Ahola)

ARTYKUŁ

Moniki Borowskiej

Druga strona medalu- pozytywnie o DDA?

Podcięte skrzydła

Losy Dorosłych Dzieci Alkoholików nie układają się w jeden wzór i chociaż istnieje pojęcie syndromu DDA, to jednak każdy taki dorosły ma swój unikalny zestaw doświadczeń wyniesionych z domu rodzinnego. Różne style picia rodzica lub czasami obojga rodziców, czas trwania uzależnienia, kolejność urodzenia czy też obecność źródeł wsparcia poza rodziną, powodują u DDA różny odbiór swojej sytuacji i w konsekwencji uruchamianie różnych sposobów przystosowania się. Walka o przetrwanie, jaką prowadzą dzieci alkoholików, wymaga od nich wielu specyficznych umiejętności. W atmosferze cierpienia, nieprzewidywalności, przemocy i ukrywania prawdy tworzą się u nich sztywne schematy zachowań, negatywne przekonania na własny temat.

Takie dzieciństwo z reguły podcina skrzydła¸ trzeba zwykle wielu lat pracy, by odzyskać równowagę emocjonalną i zacząć tworzyć własne, zdrowe życie. Wpływ alkoholizmu jest znaczący, DDA niemal w każdej dziedzinie życia czują się okaleczeni, wyobcowani, nie na miejscu. Brakuje im odwagi, wiary i umiejętności, by rozwijać się w pełni jako dorosła osoba, by być kowalem własnego losu. Ograniczeń, jakie stają ich udziałem jest bardzo wiele. Niekiedy także scenariusz życia DDA jest powtórzeniem tego, co przeżyli we własnej rodzinie – sami stają się alkoholikami.

Dorosłym Dzieciom Alkoholików z trudem przychodzi skonfrontowanie się z bagażem doświadczeń wyniesionych z rodzinnego domu, jednak ich „zdrowienie” polega między innymi właśnie na powrocie do własnego dzieciństwa, próbie zrozumienia go i uporządkowania. Takie „rozliczenie się” z przeszłością jest konieczne i obejmuje między innymi nazwanie własnych przeżyć, próbę określenia zniszczeń, jakich dokonały w nich lata życia z alkoholikiem, a następnie podjęcie wyzwania zmiany swoich przekonań i zachowań. Część DDA decyduje się na uczestniczenie w specjalistycznej terapii, inni starają się sobie pomóc na własną rękę lub w ogóle zignorować problem.

Bagaż do przepracowania

Ci, którzy zdecydowali się na terapię, odkrywają stopniowo w trakcie jej trwania, jak przemożny wpływ ciągle mają jeszcze na nich przeżycia z dzieciństwa. Jak ciężki i toksyczny bagaż doświadczeń niosą na swoich barkach. Zaczynają też rozumieć, że bycie DDA to nie wyrok,  że mają szansę na stworzenie udanych związków, wybranie dla siebie satysfakcjonującej pracy, otoczenie się kręgiem znajomych i przyjaciół, realizację planów i marzeń. Niektórzy DDA radzą sobie tak dobrze, że nie potrzebują terapii wcale, inni, jak pisze Stephanie Brown, autorka rozwojowego modelu zdrowienia z alkoholizmu muszą zaczynać wszystko od nowa, jeszcze innym zaś „zamiast generalnego remontu wystarczą drobne naprawy” (Brown, 1995). W pewnym sensie dzięki terapii otrzymują oni „drugie życie” – na nowo odkrywają siebie, ludzi i świat dookoła.

Dorosłe Dzieci Alkoholików to osoby pełne sprzeczności. Zwykle postrzegani jako wrażliwi i empatyczni, a jednak często wycofani i niedostępni dla innych ludzi. Pracowici i dużo wymagający od siebie, z drugiej strony niezadowoleni, zagubieni, przekonani o swojej inności i gorszości.

W literaturze poświęconej DDA odnaleźć moglibyśmy jeszcze wiele przykładów negatywnych konsekwencji, jakie przynieść może życie w dysfunkcyjnej rodzinie, wiele uciążliwych cech i nie przystosowawczych schematów zachowań.

Czy istnieje jednak druga strona medalu? Czy DDA poprzez swoje trudne doświadczenia z dzieciństwa zyskują coś? Czy widzą w sobie jakieś cechy, zachowania, które cenią, a które powstały w wyniku ich prób przystosowania się do życia z alkoholikiem i przeżywania rodzinnego problemu?

W swoich badaniach wykonanych na potrzeby pracy magisterskiej postanowiłam bliżej zająć się tym tematem i prześledzić czy i jakie korzyści bycia DDA widzą oni w swoim życiu. Z bagażu do przepracowania, który wnoszą ze sobą w dorosłe życie wyłaniają się także być może pewne zasoby, potencjalne „plusy” bycia DDA.

Internet jako bezpieczne miejsce spotkań DDA

Chętnych do wzięcia udziału w badaniach postanowiłam poszukać w internetowych grupach wsparcia oraz forach dyskusyjnych stworzonych specjalnie dla DDA. To jedne z bardziej popularnych form komunikacji w Internecie, pozwalające na swobodne wypowiadanie się, przy jednoczesnym zachowaniu anonimowości. Sprzyja to większej otwartości, swobodniejszemu pisaniu o własnych problemach i udzielania wsparcia innym. Zauważyłam, że część z moich respondentów bardzo aktywnie działa w tych grupach i forach, dzieląc się tam swoim doświadczeniem, przychodząc po wsparcie i udzielając go innym DDA, ich partnerom czy też znajomym.

Do celów badania stworzyłam kwestionariusz składający się z 11 pytań otwartych. Spośród wielu ankiet, które wróciły do mnie wypełnione, wybrałam wypowiedzi 30 osób w wieku 20-32 lata, czyli grupę tzw. „młodych dorosłych”. Interesowało mnie między innymi, ilu z nich ma za sobą terapię, jest to bowiem bardzo ważny czynnik, który wpływa na postrzeganie swojego bycia DDA.

Okazało się, że prawie połowa ankietowanych uczestniczy lub uczestniczyła w różnych formach terapii przeznaczonej dla DDA; indywidualnej i grupowej, czy też w tzw. mitingach. Dalsze 37% badanych miało zamiar podjąć terapię w najbliższym czasie.

Zasoby na przyszłość

Inspiracją do moich poszukiwań stały się wyniki badań R. Ackermana, opublikowane w książce pt. „Perfect daughters”, opisującej zmagania dorosłych córek alkoholików z traumą przeszłości. Autor wymienia w niej kilkanaście potencjalnych korzyści bycia DDA, na które wskazały badane kobiety. Należą do nich m.in. następujące przekonania dorosłych córek alkoholików na własny temat: potrafię przetrwać najcięższe życiowe sytuacje, doceniam moją wewnętrzną siłę, potrafię zaopiekować się sobą, umiem poradzić sobie w kryzysie, zdobyłam pożyteczne umiejętności w wielu dziedzinach życia, umiem rozwiązywać różnorakie problemy, rozwinęłam w sobie empatię, niełatwo mnie zniechęcić. Z doniesień Ackermana wynika, iż wiele z badanych kobiet dostrzega pozytywne aspekty swojego trudnego dzieciństwa, czuje się dumne z tego, jak wykorzystały je do zbudowania swojej obecnej wartości jako osoby. Odbierają swoje życie jako wartościowe i sensowne, doceniają swoją wewnętrzna siłę…

Chciałam w mojej pracy zbadać, czy miałby tu rację twórca koncepcji logoterapii Victor Frankl, twierdząc, że „cierpienie sensowne jest kategorią egzystencjalną: złożona przez człowieka ofiara przenosi je z płaszczyzny tego, co go spotyka, na płaszczyznę tego, kim jest i jaki jest”? Jakie są Dorosłe Dzieci Alkoholików, jakie pozytywne aspekty dostrzegają w sobie?

Mówi o tym wypowiedź mężczyzny – DDA zamieszczona na forum:

„(…) myślę, że głęboka introspekcja, którą przejdę podczas terapii, pozwoli mi odkryć moje prawdziwe pozytywne cechy, które gdzieś się zatraciły, albo w ogóle nie ujawniły. Przecież każdy posiada to coś. I właśnie kiedy juz wyzdrowieję, będę mógł powiedzieć, że to bycie DDA pozwoliło mi dostrzec wiele fascynujących spraw, na które normalnie nigdy bym nie zwrócił uwagi. Chciałbym podwójnie cieszyć się z życia, mam dużo do nadrobienia.”

Wyniki moich badań pokazały, iż wśród pozytywnych aspektów bycia DDA, najważniejsze dla ankietowanych okazały się ich cechy związane z pozytywnym stosunkiem do innych ludzi, umiejętnościami radzenia sobie w trudnych sytuacjach oraz byciem osobą ambitną, odpowiedzialną i pracowitą.

Najczęściej wymieniana cechą, którą respondenci postrzegają jako korzyść wynikającą z bycia DDA jest wrażliwość na potrzeby innych ludzi oraz wiążąca się z nią umiejętność empatii, wczucia się w problemy innych oraz gotowość do zaoferowania im bezinteresownej pomocy. Wykazywanie się zrozumieniem i tolerancją w kontaktach z innymi ludźmi DDA traktują jako wartość, pewien swój zasób i zaletę. Umiejętność wspierania innych ludzi, trwania przy nich, gdy tego potrzebują, rozumienia ich problemów to bardzo ważny aspekt doświadczeń DDA. O takim specyficznym podejściu do drugiego człowieka tak piszą dwie z ankietowanych kobiet:

„(…) W obecnej chwili czuję, że przeszłam drogę, która pozwala mi lepiej rozumieć ludzi, relacje jakie między nimi zachodzą.”
„(…) Jestem delikatna i taktowna w kontakcie z ludźmi, którzy potrzebują jakiejś pomocy.”

Podobne refleksje powtarzały się wielokrotnie w wypowiedziach moich respondentów.

Druga wymieniana przez badanych grupa korzyści wiązała się z ich umiejętnością znajdowania się w trudnych sytuacjach. Bardzo często w odpowiedzi na pytanie o „plusy” badani wymieniali swoje zdolności rozwiązywania problemów, sprawnego funkcjonowania w sytuacjach kryzysowych, wymagających szybkiego podejmowania decyzji. Wskazywali na swoją odporność na stres, umiejętność trzeźwego oceniania sytuacji oraz opanowanie. Często respondenci wymieniali także zaradność i samodzielność wśród cech, które postrzegają jako pozytywne „dziedzictwo” bycia DDA. Wierzą oni, że te umiejętności mogą im się jeszcze wiele razy w życiu przydać.

Ostatnią grupą korzyści, jakie udało się wyodrębnić na podstawie wypowiedzi badanych są cechy i umiejętności związane z szeroko pojętym osiąganiem celów. DDA pisali tu najczęściej o swojej pracowitości, determinacji w dążeniu do celu, wytrwałości i uporze, traktując te cechy jako pomocne w ich życiu.

Chociaż wiele z wypracowanych w trudnym dzieciństwie cech podoba im się i przydaje, to jednak korzyści te nie istnieją w oderwaniu od strat i nie manifestują się tak wyraźnie jak te straty. Trzeba tu wspomnieć, iż w większości przypadków badani DDA są świadomi, iż wymienione przez nich „plusy” mogą nieść ze sobą wiele zagrożeń. Wiedzą, że jeśli nie będą pracować nad sobą, korzystać z pomocy terapeutów, te dobre cechy mogą bardzo łatwo stracić swój pozytywny charakter, stając się dla nich równie uciążliwymi jak straty. Dzieje się tak dlatego, iż często problemem DDA jest popadanie w skrajności, brak równowagi. Warto dokładnie przyjrzeć się temu czy na przykład pomagając ludziom nie wracają do starych schematów i nie robią tego zbyt często kosztem siebie samych?

Zobaczyć drugą stronę medalu – korzyści, można bowiem dopiero wtedy, gdy znamy już te pierwszą – wiemy, co straciliśmy mając takie dzieciństwo, w jaki sposób nas ono teraz ogranicza i nad czym musimy popracować, by wyzdrowieć.

Najważniejsze to odzyskać równowagę, bo tylko wtedy wypracowana odpowiedzialność, wrażliwość, pracowitość nie przejdą łatwo w swoje negatywne formy w postaci przejmowania obowiązków innych, poświęcania się ponad miarę czy też pracoholizm. Najpierw trzeba rozprawić się z demonami z dzieciństwa, by następnie móc pozostawić z syndromu DDA tylko to, co może być pożyteczne w dalszym życiu.

Dorosłe Dzieci Alkoholików zastanawiają się nad sobą i swoim rozwojem, chociaż często taka refleksja budzi się z chęci przerwania dotychczasowego cierpienia, wyrwania się z patologicznego środowiska i sięgnięcia po spokój, równowagę, a może także i coś więcej. Wydaje się, że mają oni doskonałą okazję do pełniejszego zrealizowania siebie w życiu, przeżywają bowiem w pewnym momencie moment refleksji, czy to co robią to ich prawdziwe pragnienia i potrzeby, czy tez oczekiwania otoczenia. Wszystko to pod warunkiem jednak, że najpierw uda im się „wyzdrowieć” i nadrobić inne straty wynikające z wychowania się w rodzinie alkoholowej. Wielu ludzi, wychowanych w niezaburzonych tak bardzo rodzinach, często nie doznaje takiego „przebudzenia”, przez całe życie realizując scenariusz napisany dla nich przez modę, reklamy i oczekiwania innych. Nie są to ludzie w jakiś szczególny sposób zaburzeni, może tylko pozwalający unosić się prądowi życia w nieznanym sobie kierunku, niezastanawiający się nad sobą, swoim potencjałem i swoimi możliwościami.

Niech świadczy o tym następująca wypowiedź kobiety DDA zamieszczona na forum:

„(…) Ja wiem, ciężko jest. Bardzo ciężko ludziom z nadwrażliwością ulokowaną tuż pod skórą, w samym środku serduszka. Ale mimo to i wbrew temu, właśnie dlatego uważam nas za osoby niezwykłe, z niezwykłymi właściwościami, z niezwykłą możliwością przeżywania człowieczeństwa.”

Na zakończenie chciałabym przytoczyć słowa M.Kucińskiej, terapeutki pracującej z Dorosłymi Dziećmi Alkoholików, tak opisującej swoje kontakty z nimi:

„(…) W tyglu cierpienia i bólu najczęściej odkrywam diament – jakimś cudem zachowaną niesłychanie dobrą, wrażliwą i silną osobę.” ( Kucińska, 1997, s. 20).

Wychowywanie się w domu, w którym panuje alkoholizm może być dramatem i obciążeniem na całe życie. Strat wynikających z bycia dzieckiem alkoholika jest nieporównywalnie więcej niż korzyści. Jasne jest także, że trzeba dołożyć wszelkich starań, by straty te zniwelować. Wielu DDA nie wierzy, że możliwe jest spojrzenie na siebie i swoje doświadczenia z innej perspektywy, że można zacząć kiedyś widzieć świat w jasnych barwach. Nie wierzy także, że można doszukać się korzyści bycia DDA. Ale jeśli są korzyści, to jakie? I jaki można zrobić z nich użytek? Jaki można odkryć w tych ludziach „diament”? Może warto spojrzeć na problem DDA także z tej perspektywy.

Autorka jest pedagogiem. Interesuje się ruchem samopomocowym DDA, coachingiem, NLP, wspinaczką, podróżami, medycyną niekonwencjonalną. Współpracuje z portalem www.dda.pl.

Bibliografia

• Ackerman, R.J. (2002). Perfect daughters: adult daughters of alcoholics. Florida: Health Communications.
• Brown, S. (1995). Bezpieczne przejście: powrót do zdrowia dorosłych dzieci alkoholików. Tłum. H.Grzegołowska- Klarkowska. Warszawa: Instytut Psychiatrii i Neurologii.
• Friel, J., Friel, L. (1990). An Adult Child’s guide to what’s “normal”. Florida: Health Communications.
• Ilnicka, M., Kapler, L. (1997). Wyposażenie na życie, Świat problemów, 10, s.34.
• John-Borys, M. (1995). Kryzys rodzinny jako doświadczenie życiowe, w: I. Heszen-Niejodek, Doświadczenie kryzysu-szansa rozwoju czy ryzyko zaburzeń. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, s. 12-24.
• Kucińska, M. (1997). Podwójny obraz. Świat problemów, 10, s.17-20.

CELE I ETAPY TERAPII DOROSŁYCH DZIECI ALKOHOLIKÓW

Rozstanie się z dzieciństwem

Zmiana obrazu samego siebie

Uporządkowanie obecnego życia

1. ROZSTANIE SIĘ Z DZIECIŃSTWEM Uporać się z cierpieniem Aby rozstać się z dzieciństwem trzeba:
1. zmienić przekonania na temat swojego dzieciństwa
2. uświadomić sobie doznane krzywdy i niezaspokojone potrzeby
3. odreagować urazy z dzieciństwa
4. uporządkować, pozamykać sprawy z rodzicami (pozwolić sobie na skontaktowanie się, przeżycie i wypowiedzenie tłumionych, skrywanych i niedokończonych spraw emocjonalnych, uczuć do rodziców, czasem rodzeństwa czy dziadków
5. zrewidować nierealne oczekiwania
6. spojrzeć na swoje krzywdy z pozycji osoby dorosłej i zaakceptować swoje dzieciństwo, rodziców i samego siebie,
7. rozstać się z rodzicami (przebaczyć) lęk cierpienie złość smutek akceptacja

2. ZMIANA OBRAZU SAMEGO SIEBIE
Poczuć własną siłę i niezależność Aby zmienić obraz samego siebie na bardziej realistyczny i bardziej pozytywny (u DDA musi to pójść w tym kierunku) trzeba:
1. oddzielić przekonania nabyte od rodziców od własnych
2. zakwestionować złą samoocenę
3. otworzyć się na nowe informacje o sobie
4. połączyć myślenie o sobie z oceną obecnego działania i własnymi sukcesami
5. zaakceptować siebie

UPORZĄDKOWANIE OBECNEGO ŻYCIA Wprowadzenie porządku Aby móc uporządkować obecne życie i wprowadzić w nim konstruktywne zmiany trzeba:
1. nauczyć się innego, satysfakcjonującego kontaktowania się z ludźmi 2. nauczyć się tworzenia trwałych, bliskich związków
3. poszukać własnych celów życiowych
4. stworzyć nową hierarchię wartości
5. zaplanować konkretne zmiany w różnych sferach życia

Polecam stronke z audycjami dla Dorosłych Dzieci Alkoholików
http://ddabook.webpark.pl/czat_radio.htm
Pozdrawiam Wojtek

tematy audycji

Mechanizmy obronne uruchamiają się w nas najczęściej mimowolnie. Konfrontacja pomaga nam rozpoznać  i nazwać nasz sposób obrony w danym momencie. Z chwilą gdy dowiemy się jaki konkretnie mechanizm zastosowaliśmy, mamy szansę na usunięcie muru obronnego, za którym chowamy się przed światem.  W grupie trudno zignorować 8 osób, które widzą, że widzą czyjąś złość. Znacznie łatwiej zlekceważyć uwagi pod swoimi adresem wypowiadane przez jedną osobę, trudniej – gdy wypowiada je wiele osób. Do terapii grupowej odnosi się stare powiedzenie: jeżeli 10 osób twierdzi, z masz ogon, to lepiej obejrzyj się za siebie i sprawdź !

ZRÓWNANIE Z INNYMI zrównujemy się z innymi, gdy zdobywamy się na odwagę i mówimy, że jest nam przykro lub czujemy strach. Zrównaniem jest również otwarta i szczera reakcja na konfrontację.

Nie zrównujemy się, gdy nie okazujemy prawdziwej reakcji lub reagujemy nie okazując prawdziwych uczuć – wówczas chowamy się za murem obronnym. Sposoby nieokazywania naszych prawdziwych  uczuć to są nasze mechanizmy obronne. Mechanizmy obronne służą do ukrycia uczuć, jakie w danej chwili przeżywamy. Uniemożliwiają one innym ludziom oraz nam samym poznanie, jacy naprawdę jesteśmy i co naprawdę przeżywamy.

W terapii grupowej pomocne są następujące reguły. Nie są to jedyne reguły – najlepszym sposobem poznania wszystkich reguł jest własne uczestnictwo. Ale warto zapamiętać przynajmniej kilka z nich:

1. Lepiej pomagasz, gdy mówisz prawdę niż gdy masz rację.
2. Celem grupy nie jest po prostu doprowadzenie kogoś do złości. Złość jest jednym z wielu uczuć i bywa przez wielu z nas używana również jako wygodny mechanizm obronny. Jest tyle innych uczuć, które sprawiają, że jesteśmy kim jesteśmy. Często nie mamy z tymi uczuciami żadnego kontaktu i z nimi też grupa musi nas konfrontować.
3. Grupa służy odkrywaniu siebie. Odkrywanie prawdziwego siebie zastępuje iluzję i samooszukiwanie się. Gdy wiemy kim jesteśmy, rozszerzamy nasze możliwości. Każdy może zacząć się zmieniać  niezależnie od tego jaki jest młody lub jaki stary. Poznawszy siebie, możemy uczyć się nowych zachowań i postępowania w życiu opartego na akcji, a nie na reakcji.
4. Grupa służy naszemu własnemu rozwojowi. Gdy mówimy o sobie, skupiamy się na własnych odczuciach i mechanizmach obronnych. Zawsze gdy zrównujemy się lub konfrontujemy kogoś w grupie, najważniejszą rzeczą jest zaczynanie każdej wypowiedzi od słowa JA. Np. “Kiedy słyszę jak racjonalizujesz swoje uczucia, JA czuję smutek i lęk o ciebie” lub ” Jest MI przykro, kiedy mówisz, że racjonalizuję swoje uczucia”.
5. Przezywanie, epitety, oskarżanie, obwinianie, domyślanie się i dawanie rad nie należą do terapii grupowej.

INFORMACJE ZWROTNE: Wyrażanie tego, co widzisz i jak się czujesz w sytuacji terapii grupowej. Np : “Janku, cieszę się, że szczerze podzieliłeś się z nami twoim poczuciem niższości i lękiem. Martwiłem się , kiedy przedtem maskowałeś te bolesne uczucia za pomocą dowcipkowania i obracania wszystkiego w żart.”

Źródło: CORNERSTONE  ISTITUTE, Inc

Jakkolwiek terapia jest drogą z różnymi etapami tej psychologicznej podróży – docelowo dąży ona do osiągnięcia stabilnej dojrzałości emocjonalnej.

Czymże jednak jest owa dojrzałość emocjonalna?

Bohdan Woronowicz, psychiatra i specjalista terapii uzależnień stworzył następującą  listę zachowań osoby dojrzałej :

• Potrafi przyjąć pełną odpowiedzialność za własne uczynki i decyzje, nie obwiniając innych  wówczas, kiedy rezultaty ich nie są dla niej pomyślne
• Nie reaguje wrogo na krytykę, ponieważ zdaje sobie sprawę z tego, że krytyka może zawierać pożyteczne dla niej wskazówki
• Potrafi cierpliwie wysłuchać opinii  innych osób, a jeśli są one odmienne od jej własnych, nie ucieka się do wrogich argumentów bądź agresji
• nie traci panowania nad sobą i nie wybucha gniewem z powodu mało istotnych wydarzeń
• zdaje sobie sprawę z tego, że litość i użalanie się nad sobą są bezsensowne, ponieważ wiążą się z  przerzucaniem na innych winy za własne braki i niepowodzenia
• stara się zachować spokój w sytuacjach nieoczekiwanych, a jednocześnie potrafi w rozsądny sposób rozwiązywać  powstałe problemy
• rozumie, że konieczna jest cierpliwość , kiedy rozwiązywanie problemów wymaga długiego czasu, ma także świadomość, że musi dostosowywać się do możliwości innych ludzi.
• potrafi przegrywać, a ze stratą potrafi pogodzić się bez narzekania
• nie martwi się bez potrzeby tym, na co nie ma wpływu i czego  nie jest w stanie wykonać.
• nie przechwala się ani nie stawia siebie za przykład, natomiast kiedy zasługuje na pochwałę, przyjmuje ją z wdzięcznością, bez fałszywego wstydu
• ponieważ wyrosła już z małostkowej zazdrości , cieszy się osiągnięciami ludzi i chwali je z głębi serca
• nie jest drobiazgowa i nie krytykuje ludzi, którzy postępują wbrew jej własnym przekonaniom
• stara się mieć rozsądny plan działania i usiłuje go realizować w możliwie najlepszy sposób, nie działa natomiast pod wpływem chwili bez należytego rozpoznania sytuacji
• ma świadomość, że jest częścią całej ludzkości, że inni ludzie mają jej wiele do zaoferowania i że sama ma obowiązek dzielenia się dobrem jakie posiada
• korzysta ze “złotej zasady”, która mówi: postępuj w stosunku do innych tak, jakbyś chciał(a) , aby inni postępowali w stosunku do ciebie

źródło: dr n. med Bohdan Woronowicz,
psychiatra, specjalista terapii uzależnień,
od 1980 r kieruje Ośrodkiem Terapii Uzależnień
w Instytucie Psychiatrii i Neurologii w Warszawie,
w którym po raz pierwszy w Polsce
zastosowano program leczenia uzależnień od alkoholu
z wykorzystaniem psychoterapii
i bogatych doświadczeń Wspólnoty Anonimowych Alkoholików

1. wzbudzanie nadziei
2. uniwersalność
3. przekazywanie informacji
4. altruizm
5. rozwijanie umiejętności społecznych
6. zachowania naśladowcze
7. katharsis
8. korektywne odtwarzanie rodziny pierwotnej
9. czynniki egzystencjalne
10. spójność grupy
11. interpersonalne uczenie się

wg dr IRVIN D. YALOM

W poprzednich postach wspomniałam, że na terapii grupowej DDA:
- możesz otrzymać potężną dawkę nadziei i motywacji ;
- że rozmowy z DDA wyzwalają z poczucia inności i izolacji,
- że jest to również miejsce na zdobywanie informacji na temat problemów DDA i co ważniejsze praktycznych informacji jak się z nimi zmierzyć.

Ale przecież to nie wszystko.
Kolejny… to ALTRUIZM

Na grupie terapeutycznej budzi się w uczestnikach chęć dawania dobra i wsparcia.  Jest bardzo prawdopodobne, że doświadczysz tak dużo życzliwej pomocy, jak nigdy dotąd.  Z drugiej strony w Tobie również obudzą się akty dobrej woli.  I to wszystko wydarza się zwyczajnie z potrzeby serca – bez żadnych sugestii ze strony terapeuty.